هفته نامه طنین قائنات -> بررسی اهمیت سرزندگی در کیفیت فضاهای شهری شهرستان قاینات و عوامل مؤثر برآن (4)
جدیدترین
تبلیغ در طنین



مرضیه امینی

در مطالب گذشته به این نتیجه رسیدیم، که فضاهای عمومی سرزنده یکی از علائم وجود سلامت اجتماعی – کالبدی در شهر می‌باشد، به طوری‌که مکان‌های عمومی مجهز و رایگان که در فضاهای عمومی به‌وجود آمده‌اند، باید به‌طور وسیعی در محیط گسترده شوند. نبود فضاهای عمومی و جایگزین‌شدن آن با فضاهای خصوصی و گران‌قیمت، از خلاء سلامت اجتماعی – کالبدی حکایت دارد که شادابی و سرزندگی شهر قاین را به‌شدت تحت‌تأثیر قرار داده است. بنابراین در این قسمت به بررسی شاخص‌های کیفیت سرزندگی در شهر قاین خواهیم پرداخت.

چگونه می‌توان میزان کیفیت فضای شهری را سنجید؟ چه معیارهایی در میزان کیفیت محیط یا فضا تأثیرگذار است؟
مدیریت شهرسازی و معماری در گزارشی به بررسی تعاریف و شاخص‌های مربوط به کیفیت محیط از منظر کالبدی پرداخته است. در حقیقت فضای شهری متشکل از 3 بعد درهم‌تنیده عملکرد، کالبد و ادراک است. بر این اساس می‌توان 5 معیار را برای سنجش کیفیت محیط به‌شرح زیر معرفی نمود:
• دارابودن ساختار و فرم مناسب
• وجود تنوع و گوناگونی در کارکردها وعملکردها
• وجود سرزندگی و جذابیت در فضا
• داشتن هویت و ویژگی منحصربه‌فرد
• وجود تناسبات بصری و غنای حسی.
فرایند برنامه‌ریزی برای بهبود کیفیت یک فضای عمومی شهری بر راهبردها و معیارهایی استوار است که خود را با انتظارات، نیازمندی‌ها و نوع رفتار استفاده‌کنندگان از فضا درگیر می‌سازد؛ یعنی عملکردها، نحوه بهره‌برداری، فعالیت‌ها و مفاهیم اجتماعی. توصیه‌های طراحانه همراه با ضوابط برنامه‌ریزی می‌تواند برقراری ارتباط، سرزندگی، قابلیت تنوع، غنای ایده‌ها و کیفیت ظاهری یک فضای عمومی را سبب گردد.

بررسی سرزندگی در شهر قاین
شهر قاين بين 59 درجه و 12 دقيقه تا 59 درجه و 14 دقيقه طول شرقي و 33 درجه و 42 دقيقه تا 33 درجه و 45 دقيقه عرض شمالي بر روي دشتي هموار در ارتفاع 1440 متري از سطح دريا قرار داشته است. هسته اوليه آن در اطراف مسجدجامع بوده و به تدريج گسترش يافته است، قاين با آن‌كه بارها در اثر حوادث طبيعي و انساني با خاك يكسان شد، اما بار ديگر به رشد و شكوفايي خويش ادامه داده است.

برای سنجش سرزندگی در این شهر 12 گویه اصلی به شرح ذیل انتخاب گردید که به نظرسنجی از شهروندان شهر قاین در ارتباط با این شاخص‌ها پرداخته شد و در نهایت پاسخ‌های آن‌ها به‌صورت طیفی از ضعیف، متوسط، خوب و خیلی‌خوب مورد ارزیابی قرار گرفت.
• دسترسی به پارکینگ در سطح شهر
• فضای سبز
• وجود تابلوهای هدایت مسیر
• مسیرهای مجزای پیاده و دوچرخه
• وجود سطل زباله در فواصل مناسب در مسیرهای شهری
• وجود فعالیت‌های اجتماعی در شهر
• برگزاری مراسم عمومی (دینی و ملی و…)
• درنظرگرفتن اماکنی برای رفاه سالمندان
• امنیت و آرامش اجتماعی
• کیفیت دسترسی به حمل و نقل عمومی
• وجود مکان‌های گذراندن اوقات‌فراغت
• کیفیت روشنایی معابر و خیابان‌ها
باتوجه به نظرسنجی‌های صورت گرفته، شهر قاین از نظر شاخص دسترسی به پارکینگ، وجود مکان‌هایی برای گذراندن اوقات‌فراغت جهت شادی، مسیرهای مجزا برای پیاده و دوچرخه و وجود اماکنی برای رفاه سالمندان، در سطح ضعیف ارزیابی می‌شود. در زمینه وجود تابلوهای هدایت مسیر، وجود فعالیت‌های اجتماعی، در سطح شهر در سطح متوسط و در زمینه امنیت و آرامش اجتماعی، فضای سبز و کیفیت روشنایی معابر در سطح خوب و در نهایت در زمینه برگزاری مراسم‌های عمومی (دینی و ملی و…) در سطح خیلی‌خوب ارزیابی گردید.

بنابراین باتوجه به یافته‌های تحقیق، نمره میانگین سرزندگی در سطح تا حدودی کم و یا در سطح نسبتاً نامطلوب قرار دارد و این امر نشان می‌دهد، سرزندگی و پویایی شهری در سطح مناسب و قابل‌قبولی نیست و سرزندگی در شهر قاین در سطح مناسبی قرار ندارد.

پیشنهادات
• استفاده از رنگ‌های جذاب و نشاط‌آور در دیواره‌های شهری و فضاهای عمومی جهت افزایش بیشتر سرزندگی.
• توجه به استقرار و تشویق به حضور فعالیت‌ها و کاربری‌هایی جاذب جمعیت در کنار میادین و خیابان‌های شهری.
• ارتقا وضعیت شبکه معابر از بعد کمی و کیفی به‌ویژه مسیرهای دوچرخه و پیاده.
• احداث میادین در محلات شهری، با المان‌های یادمانی، فضاهای باز و سبز با مبلمان شهری مناسب و متناسب جهت دلپذیرنمودن محیط. انتقال کاربری‌های مزاحم، صنعتی و ناسازگار به فضاهای تعریف شده؛ جهت اسقرار این کاربری‌ها و جایگزین‌کردن این کاربری‌ها با کاربری‌های مسکونی و سایر کاربری‌های عمومی.
• انتقال کاربری‌های مزاحم همچنین باعث افزایش سرزندگی و مطلوبیت اجتماعی بافت فرسوده خواهد شد.
• فعالسازی جاذبه‌های تاریخی – گردشگری، جهت افزایش فرصت‌های اشتغال و درآمدزایی ساکنان.
• افزایش کاربری فضای سبز و پارک‌ها در محدوده مورد مطالعه.
• ارتقاء امنیت فضاهای شهری با برنامه‌ریزی و طراحی شهری مناسب.
• ایجاد اماکنی برای رفاه حال سالمندان از جمله اماکن تفریحی، تجهیزکردن وسایل حمل و نقل عمومی برای سهولت در رفت‌وآمد آنان.
• ایجاد اماکنی تفریحی و پارک‌ها و مراکز خرید ویژه بانوان.
• ایجاد پاتوق‌ها و مراکز تفریحی برای جوانان.



,, , , ,

تاريخ 15 آگوست 2017      
تعداد بازدید      




منتظر نظر شما هستیم !

Time limit is exhausted. Please reload CAPTCHA.